Meer dan vasten: wat de Ramadan écht betekent
In aanloop naar de Ramadan gingen collega’s Dineke (vestigingsdirecteur Amsterdam) en Fatma (GZ-psycholoog) met elkaar in gesprek over de betekenis van deze bijzondere maand. Wat houdt het vasten precies in? Doen alle moslims mee? En hoe gaan we hier binnen FamilySupporters mee om? Fatma vertelt op een heldere en persoonlijke manier over de spirituele waarde van de Ramadan, de gebruiken die erbij horen en de manier waarop deze periode bijdraagt aan verbondenheid – zowel binnen de islamitische gemeenschap als binnen het team van FamilySupporters.
Waar staat de Ramadan voor?
De Ramadan is een maand waarin moslims bewust werken aan hun relatie met God én aan hun eigen gedrag. Het vasten is bedoeld om zelfbeheersing te ontwikkelen en je bewuster te maken van je keuzes. Door overdag niet te eten en drinken, leer je omgaan met verlangens en impulsen. Maar het gaat verder dan alleen honger of dorst. Het draait ook om hoe je praat en hoe je je gedraagt. In deze maand probeer je bewuster te zijn van dat je bijvoorbeeld niet naar praat over anderen of anderen kwetst. Dingen waar je normaal eigenlijk al op hoort te letten in de Islam. Daarnaast is het een maand van extra gebed, bezinning en liefdadigheid. Je staat stil bij wat je hebt en bij mensen die minder hebben. Het doel is dus niet alleen fysieke onthouding, maar spirituele groei en bewustwording.
Doen alle moslims mee aan de Ramadan?
Voor volwassen moslims is vasten een belangrijke religieuze verplichting (betekent niet dat iedereen het natuurlijk ook doet). Toch is er ook veel ruimte voor persoonlijke omstandigheden. Mensen die ziek zijn, zwanger, op reis, of lichamelijk niet in staat om te vasten, hoeven dat niet te doen. De gezondheid van een persoon staat voorop.
Wie tijdelijk niet kan vasten, kan de gemiste dagen later inhalen. Als dat niet mogelijk is, kan iemand op een andere manier bijdragen, bijvoorbeeld door liefdadigheid.
Hoelang duurt de Ramadan?
De Ramadan duurt één maand volgens de islamitische maankalender: 29 of 30 dagen. De maand begint wanneer de nieuwe maan zichtbaar wordt. Omdat de maankalender korter is dan de zonnekalender, verschuift de Ramadan elk jaar ongeveer 10 à 11 dagen. Dit jaar is het dus met zonsondergang rond 18.00 uur ideaal.
Het Suikerfeest – noemen moslims dit zelf ook zo?
Wij noemen het Eid al-Fitr. In Nederland wordt dit vaak het Suikerfeest genoemd, vanwege alle zoetigheid en lekkernijen die erbij horen. Veel moslims noemen het zelf gewoon “Eid”. Eid staat voor ”feest” en fitr betekent ”het verbreken van het vasten”.
Leuk weetje
Aan het einde van de Ramadan geven moslims twee vormen van liefdadigheid.
De eerste is zakaat al-fitr. In Nederland bedraagt deze doorgaans ongeveer 7 tot 10 euro per persoon. Het doel hiervan is om ervoor te zorgen dat iedereen, ook mensen met minder middelen, kan genieten van een feestelijke maaltijd bij het einde van de ramadan.
De tweede is zakaat al-maal (ook wel vermogenszakaat genoemd). Dit is een religieuze bijdrage van 2,5% over het spaargeld dat je een volledig jaar in bezit hebt gehad. Stel dat je sinds Ramadan 2025 een bedrag van 10.000 euro hebt gespaard, dan doneer je 250 euro. Deze bijdrage is alleen verplicht wanneer je vermogen boven een bepaalde minimumgrens (nisab) uitkomt.
Het doel van beide vormen van zakaat is om je vermogen ”spirtueel” te zuiveren en de kloof tussen arm en rijk te verkleinen.
Hoe gaan jullie bij FamilySupporters Amsterdam hiermee om?
Bij FamilySupporters Amsterdam is er aandacht voor verschillende religieuze en culturele achtergronden. We staan bij het einde van de Ramadan stil bij de Eid door samen lekker te lunchen.